خواص لامپ مادون قرمز + مدت زمان استفاده از اشعه قرمز

 

تاریخچه کشف خواص لامپ مادون قرمز

شناخت خواص اشعه مادون قرمز به اوایل قرن نوزدهم بازمی‌گردد؛ زمانی که ویلیام هرشل، ستاره‌شناس برجسته و کاشف سیاره اورانوس، در جریان آزمایش‌های خود بر روی نور خورشید به کشفی فراتر از نور مرئی دست یافت. هرشل با اندازه‌گیری دمای بخش‌های مختلف طیف نور مرئی دریافت که هرچه رنگ‌ها از بنفش به سمت قرمز حرکت می‌کنند، میزان گرما افزایش می‌یابد. این مشاهده او را به انجام آزمایشی متفاوت سوق داد. هرشل دمای ناحیه‌ای فراتر از رنگ قرمز، جایی که دیگر نوری برای چشم انسان قابل مشاهده نبود را اندازه‌گیری کرد و با نتیجه‌ای شگفت‌انگیز روبه‌رو شد: بیشترین میزان گرما دقیقاً در همین ناحیه نامرئی ثبت شد. این کشف نشان داد که نوعی تابش نادیدنی با توان انتقال حرارت بالا در آن بخش از طیف الکترومغناطیسی وجود دارد؛ تابشی که بعدها با نام «اشعه مادون قرمز» شناخته شد.

با گذشت زمان، کاربردهای عملی این کشف علمی مورد توجه قرار گرفت. در اوایل قرن بیستم، استفاده از اشعه مادون قرمز برای گرمادهی و اهداف درمانی ابتدا در آلمان شکل گرفت و سپس در کشورهای آسیایی مانند چین و ژاپن توسعه پیدا کرد. این کشورها از مادون قرمز برای تسکین درد، بهبود گردش خون و مراقبت‌های جسمی بهره گرفتند.

از دهه ۱۹۸۰ میلادی به بعد، ایالات متحده و کشورهای اروپایی نیز به‌طور جدی وارد حوزه کاربردهای پزشکی مادون قرمز شدند. یکی از نمونه‌های شناخته‌شده این فناوری، استفاده از المنت‌های مادون قرمز در تخت‌های نوزادان در بیمارستان‌هاست؛ روشی ایمن و مؤثر برای تأمین گرمای پایدار و کنترل‌شده. این مسیر تاریخی نشان می‌دهد که لامپ‌های مادون قرمز، حاصل پیوند علم فیزیک با نیازهای واقعی انسان در حوزه سلامت هستند.

خواص لامپ مادون قرمز چگونه شکل می‌گیرند؟

منشأ خواص لامپ مادون قرمز را باید در ماهیت امواج الکترومغناطیسی جست‌وجو کرد. انرژی الکترومغناطیسی شامل طیفی گسترده از امواج با طول موج‌ها و فرکانس‌های متفاوت است. بخشی از این طیف برای چشم انسان قابل مشاهده بوده و آن را به‌عنوان نور مرئی می‌شناسیم؛ نوری که رنگ‌های مختلف آن در قالب رنگین‌کمان قابل تفکیک هستند. در کنار نور مرئی، امواجی نیز وجود دارند که از دید انسان پنهان‌اند اما همچنان حامل انرژی هستند. اشعه مادون قرمز یکی از این امواج نامرئی است که درست در ادامه محدوده نور قرمز قرار می‌گیرد. واژه Infrared از دو بخش تشکیل شده است؛ «Infra» به‌معنای «پایین‌تر» و «Red» به‌عنوان رنگی که در طیف مرئی، بیشترین طول موج و کمترین فرکانس را دارد.

از آنجا که اشعه مادون قرمز دارای طول موج بلندتر و فرکانس کمتر از نور قرمز است، در دسته امواجی قرار می‌گیرد که پایین‌تر از محدوده نور قرمز تعریف می‌شوند. همین ویژگی فیزیکی باعث می‌شود انرژی مادون قرمز به‌صورت گرما منتقل شده و بتواند به عمق بافت‌های زنده نفوذ کند؛ عاملی که پایه و اساس خواص حرارتی و درمانی لامپ‌های مادون قرمز را شکل می‌دهد.

لامپ مادون قرمز فیزیوتراپی چیست؟

استفاده از لامپ مادون قرمز فیزیوتراپی یک روش درمانی ارزان، آسان، ایمن و مؤثر برای تسکین درد است و در بسیاری از موارد می‌تواند جایگزین مصرف دارو یا مداخلات تهاجمی مانند جراحی شود. هنگام قرار گرفتن در معرض این نور درمانی، معمولاً احساس گرمای ملایمی روی پوست ایجاد می‌شود؛ این گرما به‌دلیل نفوذ امواج مادون قرمز به لایه‌های زیرین پوست و کمک به بهبود گردش خون است. لامپ‌های مادون قرمز فیزیوتراپی برای طیف گسترده‌ای از مشکلات کاربرد دارند؛ از جمله آسیب‌های عضلانی، زخم‌ها، دردهای مفصلی، گرفتگی عضلات و حتی برخی زخم‌های مزمن مانند زخم‌های ناشی از دیابت. برای اینکه بیشترین اثربخشی را از این روش درمانی دریافت کنید، رعایت چند نکته در هنگام استفاده ضروری است که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

تنظیم جای لامپ مادون قرمز

اولین قدم برای استفاده مؤثر از لامپ مادون قرمز فیزیوتراپی، تنظیم صحیح محل قرارگیری آن است. لامپ باید در فضایی قرار بگیرد که بتوانید جلسه درمان را در وضعیت راحت و ثابت سپری کنید. می‌توانید آن را روی صندلی، میز کار یا پایه مخصوص نصب کنید؛ به‌گونه‌ای که ناحیه موردنظر بدن به‌راحتی در معرض نور مادون قرمز قرار بگیرد. یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این مرحله باید رعایت شود، فاصله مناسب لامپ با پوست است.

فاصله

اطمینان حاصل کنید که پوست شما بیش از حد به لامپ نزدیک نیست. برای دریافت حداکثر کارایی از هر جلسه، باید فاصله‌ای در حدود ۴۶ تا ۶۱ سانتی‌متر بین پوست و لامپ مادون قرمز وجود داشته باشد.
از آنجا که اشعه‌های مادون قرمز حتی با حفظ این فاصله نیز قادر به نفوذ به لایه‌های عمقی پوست هستند، نیازی به نزدیک کردن بیش از حد پوست به لامپ نیست. رعایت این فاصله نقش مهمی در محافظت از پوست و استفاده ایمن از دستگاه دارد.

مدت زمان جلسه

مدت زمان هر جلسه استفاده از لامپ مادون قرمز فیزیوتراپی بهتر است بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه باشد و از این زمان بیشتر نشود. تصور رایجی وجود دارد که افزایش مدت زمان، نتیجه بهتری به‌همراه دارد، اما این موضوع همیشه درست نیست. در مورد استفاده از لامپ مادون قرمز برای ناحیه سر باید دقت بیشتری داشت. افرادی که برای تسکین دردهای ناحیه سر یا گردن از این روش استفاده می‌کنند، باید مدت زمان تابش را به حداکثر ۱۰ دقیقه در هر جلسه محدود کنند. سر یکی از حساس‌ترین بخش‌های بدن است و قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه می‌تواند اثر معکوس داشته باشد.

فواید لامپ مادون قرمز در کنار نور طبیعی خورشید

بخش قابل توجهی از انرژی تابشی خورشید، در محدوده اشعه مادون قرمز طیف الکترومغناطیسی قرار دارد. حدود ۸۰ درصد از این انرژی به‌صورت امواج مادون قرمز به سطح زمین می‌رسد و نقش مهمی در ایجاد گرما و پایداری دمای محیط ایفا می‌کند. این امواج نامرئی با برخورد به اجسام، باعث گرم شدن آن‌ها می‌شوند و بدن انسان نیز به‌طور طبیعی به این نوع تابش واکنش نشان می‌دهد. یکی از مهم‌ترین خواص اشعه مادون قرمز این است که برخلاف گرمای محیطی، هوا را مستقیماً گرم نمی‌کند؛ بلکه انرژی خود را به سطح اجسام و بافت بدن منتقل می‌سازد. همین سازوکار باعث می‌شود گرمای مادون قرمز به‌صورت عمیق‌تر و هدفمندتر احساس شود. در کنار فواید شناخته‌شده نور خورشید، مانند تنظیم ریتم طبیعی بدن و افزایش احساس نشاط، امواج مادون قرمز نقش مکملی در انتقال گرمای مفید و مؤثر ایفا می‌کنند.

بر همین اساس، لامپ‌های مادون قرمز با شبیه‌سازی بخشی از تابش طبیعی خورشید، امکان بهره‌مندی از این نوع انرژی را در شرایط کنترل‌شده فراهم می‌کنند. این ویژگی، پایه بسیاری از کاربردهای درمانی و حرارتی مادون قرمز است و دلیل توجه به آن در حوزه‌های پزشکی، فیزیوتراپی و مراقبت‌های جسمی محسوب می‌شود.

خواص لامپ مادون قرمز در حوزه سلامتی

در محدوده طیف مادون قرمز یا فرو سرخ  سه دسته‌بندی وجود دارد:

•  فروسرخ بالا Far Infrared
• فروسرخ متوسط Mid Infrared
•  فروسرخ پایین Near Infrared که از این میان از اشعه‌های مادون قرمز بالا برای تکنولوژی حوزه سلامت استفاده می‌شود.

خواص لامپ مادون قرمز از انرژی گرمایی آن است که می‌تواند عمیقا به بدن نفوذ کند (۸٫۹ سانتی‌متر) که به این معنی است که خواص لامپ مادون قرمز می‌تواند نه تنها به پوست بلکه به ماهیچه‌ها، تاندون‌ها، رباط‌ها و ... هم برسد.

خواص لامپ مادون قرمز برای بدن انسان

حتما برایتان جالب است که بدانید که خواص لامپ مادون قرمز در بدن شما نیز وجود دارد. بدن انسان هم انرژی مادون قرمز تولید می کند و آن را از طریق کف دست ها ساطع می کند.شما می توانید با نگه داشتن دو کف دستتان در نزدیکی هم بدون اینکه به هم برخورد کنند این انرژی را حس کنید.برای هزاران سال از این انرژی که توسط دست ها ساطع می شود در کشورهای چین و ژاپن و سایر کشورهای آسیایی برای درمان و سلامتی استفاده می شد.بنابراین هزاران سال است که بشر از گرمای این اشعه برای درمان استفاده می کند و به اثر گرما تراپی در بهبود احساسی و فیزیکی خود پی برده و با پیشرفت تکنولوژی با استفاده از خواص لامپ مادون قرمز توانسته بهتر و دقیق تر آن را به کار‌ ببندد.

کاربردهای دیگر لامپ مادون قرمز

از خواص لامپ مادون قرمز در حوزه‌های مختلفی استفاده می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین کاربردهای این اشعه را مرور می‌کنیم:

استفاده از خواص لامپ مادون قرمز برای درمان در منزل

امکان بهره‌گیری از خواص لامپ مادون قرمز در قالب تجهیزات درمانی خانگی فراهم شده است که با عنوان MRIE شناخته می‌شوند و می‌توانند به کاهش هزینه‌های درمان کمک کنند. از این اشعه برای تسکین درد عضلات، مفاصل و ستون فقرات استفاده می‌شود. همچنین خواص لامپ مادون قرمز در بهبود زخم‌ها، از جمله زخم‌های دیابتی، مؤثر است.
در حوزه زیبایی نیز از این فناوری برای کاهش چین‌وچروک، پیشگیری از افتادگی پوست و بهبود شفافیت و کیفیت رنگ پوست بهره می‌برند. علاوه بر این، می‌توان از آن برای کمک به درمان عفونت‌های پوستی، جوش، سوختگی، التهاب و تحریکات پوستی استفاده کرد. بهبود گردش خون و کمک به کاهش مشکلاتی مانند واریس نیز از دیگر کاربردهای این اشعه است.

استفاده از خواص لامپ مادون قرمز در کشت و پرورش جوجه

خواص لامپ مادون قرمز برای گرم نگه داشتن مرغ و خروس‌ها و پرورش جوجه‌ کاربرد دارد. بسیاری از لامپ‌های معمولی نور شدیدی تولید می‌کنند و با ایجاد روشنایی مصنوعی آزاردهنده، باعث ایجاد استرس در پرندگان می‌شوند. این لامپ‌ها نوری گرم و ملایم ایجاد می‌کنند و با نفوذ اشعه مادون قرمز به بدن پرندگان، تنها بدن آن‌ها را گرم می‌کنند، بدون آنکه دمای هوا افزایش یابد. به همین دلیل، این لامپ‌ها برای صنعت پرورش جوجه بسیار مناسب بوده و می‌توانند حس گرمای طبیعی مادر را برای جوجه‌ها تداعی کنند.

استفاده از خواص لامپ مادون قرمز در پرورش اسب

کاربرد لامپ مادون قرمز در اسطبل‌های پرورش اسب مشابه مرغداری‌هاست. نصب این لامپ‌ها بدون گرم کردن هوای محیط، موجب گرم شدن بدن اسب‌ها می‌شود. این موضوع به‌ویژه برای کره‌اسب‌های تازه متولدشده اهمیت بالایی دارد. همچنین پس از شست‌وشوی اسب‌ها، به‌خصوص در فصل زمستان، این لامپ‌ها به گرم شدن و خشک شدن سریع‌تر بدن آن‌ها کمک می‌کنند.

خواص لامپ مادون قرمز در سونای بخار مادون قرمز

در حالی که حمام بخار سنتی هوای اطراف را گرم می‌کند، در سوناهای مادون قرمز از خواص این لامپ‌ها برای افزایش مستقیم دمای بدن استفاده می‌شود. این فرایند به دفع سموم و ایجاد احساس آرامش در بدن کمک می‌کند. گرمای مادون قرمز قابلیت نفوذ عمیق‌تری دارد و می‌تواند به لایه‌های زیرین پوست، عضلات، رباط‌ها، مفاصل و بافت‌ها برسد. این ویژگی باعث افزایش گردش خون و بهبود عملکرد بدن می‌شود. کاهش وزن، بهبود روند ترمیم زخم، افزایش اکسیژن‌رسانی به سلول‌ها و کمک به کاهش فشار خون از دیگر فواید این نوع گرما است.

خواص لامپ مادون قرمز در پتوهای مادون قرمز

با شبیه‌سازی خواص لامپ مادون قرمز در پتوها و تشک‌های حرارتی، می‌توان آن‌ها را جایگزین تشک‌های برقی قدیمی کرد. این پتوها گرمای شدید تولید نمی‌کنند، بلکه مشابه عملکرد لامپ مادون قرمز، بدن را از درون گرم می‌کنند. استفاده از این پتوها هنگام خواب یا استراحت، امکان بهره‌مندی از خواص درمانی مادون قرمز را بدون انجام فعالیت خاصی فراهم می‌کند و به فرایند بازسازی طبیعی بدن کمک می‌کند. به همین دلیل، این پتوها برای ورزشکاران که به ریکاوری سریع بدن نیاز دارند، گزینه‌ای مناسب به شمار می‌آیند و در کنار ایجاد خواب راحت‌تر، مزایای درمانی نیز دارند.

استفاده از خواص لامپ مادون قرمز در رستوران‌ها

از آنجا که این لامپ‌ها اجسام را گرم می‌کنند و نه فضای اطراف را، و همچنین اشعه مضر برای انسان ندارند، می‌توان از آن‌ها برای گرم نگه داشتن غذا در رستوران‌ها به‌راحتی استفاده کرد.

خواص لامپ مادون قرمز در بندهای طبی

با شبیه‌سازی خواص لامپ مادون قرمز، این فناوری در طراحی بندهای طبی نیز به کار گرفته شده است. این بندها با انتشار اشعه مادون قرمز به عمق مفاصل و بافت‌های اطراف نفوذ کرده و به بهبود درد و تسریع روند ترمیم کمک می‌کنند.

میزان وات لامپ‌های مادون قرمز بر چه اساس باید انتخاب شود؟

انتخاب توان یا وات لامپ مادون قرمز نقش مهمی در تأثیرگذاری و ایمنی استفاده از آن دارد. میزان وات لامپ تعیین‌کننده شدت گرما و نفوذ اشعه مادون قرمز به بافت‌های بدن است. در انتخاب وات مناسب، چند عامل کلیدی باید مد نظر قرار گیرد:

کاربرد	محدوده وات	فاصله از پوست	توضیحات
فیزیوتراپی و درمان خانگی	100–250 وات	46–61 سانتی‌متر	گرمای ملایم برای نفوذ به لایه‌های زیرین پوست
پرورش حیوانات (جوجه، اسب)	250–500 وات	30–60 سانتی‌متر	گرمای کافی برای بدن حیوان بدون افزایش دمای محیط
نواحی حساس بدن (سر و گردن)	100–150 وات	46–61 سانتی‌متر	وات پایین برای ایمنی و جلوگیری از تحریک بیش از حد
نواحی غیرحساس بدن (کمر، پا)	150–300 وات	46–61 سانتی‌متر	امکان استفاده از وات بالاتر برای گرمای عمیق‌تر

عوارض استفاده از خواص لامپ مادون قرمز

تاکنون هیچ عارضه مشخصی در استفاده از تکنولوزی مادون قرمز مشاهده نشده ولی به صورت کلی رعایت موارد زیر شما را در استفاده بهتر و موثر از خواص لامپ مادون قرمز کمک می کند و همانند موارد دیگر وقتی موثر است که از آن بطور مناسب استفاده شود:

• برای خانم های باردار و کسانی که از یک بیماری حاد رنج می برند توصیه نمی‌شود.
• توصیه می‌شود هنگام استفاده از خواص لامپ مادون قرمز فاصله ایمنی (۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر) را رعایت کرده و از عینک های مخصوص برای حفاظت چشم ها استفاده کنید.
• سعی کنید بیش از ده دقیقه از آن استفاده نکنید.
• از استفاده نور لامپ در 24 ساعت اول بر روی جراحت خودداری کنید، بعد از آن می‌توانید از خواص لامپ مادون قرمز برای درمان زخمتان استفاده کنید.
• این لامپ ها به سرعت داغ می شوند. از دست زدن به آن ها وقتی گرم هستند خودداری کنید.
• به هنگام استفاده برای تراپی از زدن روغن و لوسیون و... خوداری کنید، زیرا ممکن است روغن گرما را افزایش داده و پوستتان را بسوزاند.

سوالات متداول FAQ

۱. لامپ مادون قرمز چیست و چگونه کار می‌کند؟
لامپ مادون قرمز، لامپی است که با تولید امواج مادون قرمز گرمایی مشابه نور طبیعی خورشید ایجاد می‌کند. این امواج قادرند به عمق بافت‌های زنده نفوذ کنند و باعث گرم شدن ماهیچه‌ها، رباط‌ها و مفاصل شوند، بدون آنکه هوا را مستقیماً گرم کنند.

۲. فواید استفاده از لامپ مادون قرمز برای بدن چیست؟
خواص لامپ مادون قرمز شامل تسکین دردهای عضلانی و مفصلی، بهبود گردش خون، کمک به ریکاوری بدن، تسریع ترمیم زخم‌ها، کاهش فشار خون و اکسیژن‌رسانی بهتر به سلول‌ها است. همچنین در حوزه زیبایی برای کاهش چین‌وچروک و بهبود شفافیت پوست نیز کاربرد دارد.

۳. مدت زمان و فاصله مناسب برای استفاده از لامپ مادون قرمز چقدر است؟
برای دریافت بهترین نتیجه، فاصله لامپ تا پوست باید بین ۴۶ تا ۶۱ سانتی‌متر باشد و هر جلسه استفاده معمولاً ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد. برای ناحیه سر یا گردن، این مدت زمان نباید بیش از ۱۰ دقیقه باشد.

۴. آیا استفاده از لامپ مادون قرمز عوارضی دارد؟
در صورت استفاده صحیح، تاکنون عارضه مشخصی گزارش نشده است. با این حال، توصیه می‌شود خانم‌های باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های حاد از آن استفاده نکنند، فاصله ایمنی را رعایت کنند، از عینک مخصوص برای حفاظت چشم‌ها استفاده کنند و بیش از ۱۰ دقیقه از آن بهره نبرند.

۵. کاربردهای لامپ مادون قرمز فراتر از درمان خانگی چیست؟
این لامپ‌ها در پرورش جوجه و اسب برای گرم نگه داشتن بدن حیوانات، در سوناهای بخار برای افزایش دمای بدن و دفع سموم، در پتوها و تشک‌های حرارتی برای بازسازی بدن و حتی در رستوران‌ها برای گرم نگه داشتن غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین در طراحی بندهای طبی برای تسریع روند بهبود مفاصل و بافت‌ها کاربرد دارند.

منبع:

www.muellersportsmed.com